Cây Ngũ Gia Bì

Hiện nay, có nhiều loại cây cảnh không chỉ mang giá trị thẩm mỹ dùng để trang trí cho không gian nội thất, mà nó còn mang nhiều giá trị ý nghĩa hơn về mặt tinh thần, đặc biệt nhiều cây còn là dược liệu dân gian rất tốt cho sức khỏe. Bài viết ngày hôm nay, mình xin gửi đến các bạn thông tin về một loại cây đang được khách hàng rất ưa chuộng, đó chính là cây Ngũ gia bì.

Giới thiệu

Cây ngũ gia bì hay còn được gọi bằng nhiều cái tên khác ở các dân tộc ít người như: mạy tảng (tiếng Tày), co tan (tiếng Thái), lông veng vuông (Ba na).... Cây ưa thích khí hậu nóng ẩm, ưa bóng. Đây là loại nhỏ, phát triển thành bụi, cây trưởng thành có thể cao từ 2-8 m. Thân cây màu xám, mọc nhiều cành nhỏ có lỗ bì. Lá dạng kép hình chân vịt, tùy từng loại mà số lượng lá chét cũng khác nhau. Lá cây có màu xanh đậm hoặc có điểm vàng trên lá. 

Phân loại cây ngũ gia bì

Hiện nay, có một số loại ngũ gia bì thường được sử dụng bao gồm:

Cây Ngũ gia bì chân chim

Ngũ gia bì chân chim hay còn là cây chân chim, cây đáng, cây lằng, cây chân vịt, sâm nam. Cây thuộc họ Cuồng cuồng, là loại thực vật có hoa. Cây được trồng nhiều ở Việt Nam và một số tỉnh ở miền Nam Trung Quốc. Là loại cây thân gỗ, cây trưởng thành có thể cao lên tới 10-15 m. Lá cây màu xanh bóng, lá già có màu xanh đậm. Lá dạng kép, chân vịt gồm 6-8 lá chét gắn liền với cuống lá có bẹ dài từ 8-35 cm. Hoa nhỏ, màu trắng mọc ở kẽ lá hay đầu cành, kết thành từng chùm. Hoa thường nở từ tháng 7 tới đầu tháng 10, sau đó rụng và kết trái. Quả cây này thuộc loại quả mọng, hình cầu, có đường kính từ 3-4 mm, khi chín quả có màu tím đen.

Ngũ gia bì chân chim có rất nhiều công dụng. Lá cây có thể làm thức ăn chế biến thành các món canh, hoặc ăn sống cùng với các loại rau khác. Những ai đặt chân đến xứ Thanh sẽ phải nao lòng với món canh lá lằng nấu với cá hay thịt, hương vị đặc biệt đã biến món ăn này thành đặc sản, một nét văn hóa ẩm thực riêng của những người dân ở miền Tây Thanh Hóa. Nếu có cơ hội bạn hãy một lần thử một lần nhé! 

Không chỉ được sử dụng làm thức ăn, lá cây này còn được sử dụng như một dược liệu dân gian. Trong lá cây chứa một hàm lượng tinh dầu có thể dùng để chữa cảm lạnh, đau lưng, đau xương khớp. Đặc biệt, thành phần trong thân và lá còn giúp kháng lại một số loại virus. Để sử dụng, bạn có thể lấy thân và lá cây đem đi sắc để uống với hàm lượng từ 10-20g, hoặc ngâm với rượu.

Cây ngũ gia bì gai

Cây ngũ gia bì gai hay còn được gọi là cây tam gia bì, dân tộc Thái thường gọi là co nam slu, dân tộc Tày thì gọi là póp dinh… Cây thường mọc hoang dại ở miền núi. Cây thuộc dạng cây bụi, có gai ở thân. Lá màu xanh dạng kép chân vịt với 3-5 lá chét, răng cưa ở viền lá và thi thoảng có gai ở giữa gân lá. Cây có hoa mọc thành tán, nhỏ, màu trắng đục, phân thành nhánh ở đầu cành. Hoa thường nở từ tháng 9- tháng 11. Sau đó kết quả từ tháng 12- tháng 1. Quả của cây hình cầu dẹt, bên trong chứa hạt, khi chín quả có màu đen. Đặc biệt, cây tỏa ra mùi hương nhẹ, rất dễ chịu. 
Cây ngũ gia bì có gai là một loại dược liệu quý. Cả rễ, thân, lá đều có thể sử dụng để làm thuốc. Thuốc được chế từ cây dùng để chữa một số bệnh như phong thấp, đau nhức xương… Ngoài ra còn giúp cải thiện trí nhớ. Cây được sử dụng bằng cách ngâm rượu hoặc sắc lên để uống.

Cây ngũ gia bì hương

Cây ngũ gia bì hương hay còn được gọi với nhiều tên khác như cây ngũ hoa, cây tế trụ ngũ gia, cây tiểu ngũ trảo phong. Cây thuộc dạng cây bụi, mọc cao tầm vài mét. Vỏ cây màu xám nhạt có gai mọc thưa. Cũng giống như các loại ngũ gia bì khác, cây ngũ hoa có lá kép dạng chân vịt mọc so le nhau, đôi khi mọc thành cụm từ 2-3 lá. Lá cây gồm 5 lá chét hình thuôn dài từ 2-6 cm, với lá chét ở giữa to nhất, các lá xung quanh nhỏ dần về phía cuống lá. Mép lá có răng cưa với lông nhỏ, hai mặt lá nhẵn và đậm màu ở phía trên. Vào mùa đông, cây rụng lá ngừng sinh trưởng và bắt đầu bao chồi. Hoa của cây có màu vàng lục, màu đơn ở kẽ lá thành tán. Hoa nở từ tháng 9-10. Sau khi hoa rụng, cây bắt đầu cho quả từ tháng 11-2, quả của cây hình cầu dẹt, chứa 2 hạt, khi chín quả có màu đen. Toàn cây tỏa mùi thơm nồng nàn rất đặc trưng.

Cây ngũ hoa là một loại dược liệu quý. Rễ và thân cây thường được sử dụng để làm thuốc chữa các bệnh như: đau lưng, phong thấp, gãy xương… giúp trẻ sớm biết đi, tăng cường trí nhớ.
Tại Việt Nam, cây phân bố tại một số tỉnh như: Hà Giang, Lào Cai. Hiện tại, do số lượng cá thể ít, trong khi đó, cây có giá trị y học vô cùng quan trọng, do đó từ năm 1996 cây đã được đưa vào Sách đỏ quốc gia. Trên thế giới, cây chỉ xuất hiện tại Trung Quốc.

Công dụng của cây ngũ gia bì

Xua đuổi côn trùng

Cây ngũ gia bì với mùi hương đặc trưng được tỏa ra từ toàn bộ cây có thể giúp xua đuổi các loại côn trùng, đặc biệt là muỗi. Do vậy, khi để một cây ngũ gia bì trong không gian nhà mình, bạn sẽ chẳng phải lo về muỗi sẽ làm bạn khó chịu nữa nhé.

Ý nghĩa phong thủy

Nghe tên của cây bạn cũng có thể biết đoán được phần nào ý nghĩa cây mang lại rồi đúng không ạ? Cây ngũ gia bì chủ yếu có 5 thùy điều này tượng trưng cho cung sinh, thể hiện sự sống sinh sôi nảy nở. Bên cạnh đó, nó còn thể hiện cho những yếu tố quan trọng trong cuộc sống, tượng trưng cho ngũ hành, đem đến sự hài hòa, hạnh phúc, tài lộc, khí vận cho người sở hữu

Trang trí 

Cây ngũ gia bì ngoài công dụng làm dược liệu trong các bài thuốc dân gian, hiện nay cây còn được tạo dáng bosai để làm cây cảnh dùng trang trí cho không gian nội thất. Với nhiều hình dáng đẹp, lạ, và mang nhiều ý nghĩa đặc biệt, do vậy, cây được nhiều người lựa chọn để làm quà tặng nhân dịp sinh nhật, khai trương hàng quán cho người thân, bạn bè của mình.

Vị trí đặt cây

Là một loại cây ưa thích ánh sáng, có khả năng chịu hạn tốt, nên chúng ta có thể dễ dàng đặt cây tại những nơi mình yêu thích. Bởi khả năng xua đuổi muỗi, côn trùng và ý nghĩa phong thủy nên bạn có thể đặt cây ở cửa sổ, cạnh cửa chính vào phòng khách, khu vực ô giếng trời, hay trong nhà bếp… Hương thơm của cây rất thích hợp với trẻ em và các mẹ mới sinh do vậy, bạn cũng có thể để cây cạnh cửa sổ phòng ngủ. Ngoài ra, cây còn có thể được trồng trong tự nhiên ở khu vườn nhà bạn. Bên cạnh đó, cây còn được trồng trong các chậu sứ lớn để đặt tại các nhà hàng, khách sạn hay hay phòng làm việc. Những dạng cây bonsai, bạn có thể đặt ở bàn làm việc, bàn học tập của mình đấy, hương thơm của cây sẽ giúp tinh thần thoải mái dễ tập trung hơn.

Chăm sóc cây ngũ gia bì

Ánh sáng

Cây ngũ gia bì ưa thích khí hậu nóng ẩm, thích ánh nắng và có khả năng chịu hạn tốt. Do vậy, dù đặt ở đâu bạn nên đảm bảo cho cây được tắm nắng tầm 4 tiếng mỗi ngày.

Nhiệt độ và độ ẩm

Cây sinh trưởng bình thường với nhiệt độ từ 20-30 độ C Mùa đông bạn cần tránh để cây chịu rét dưới 5 độ C, để cây không bị rụng lá.

Nước 

Mặc dù cây có khả năng chịu hạn tốt, nhưng trong môi trường có độ ẩm cao, cây được tưới nước đều thì lá cây sẽ tươi tốt và khỏe mạnh. 

Cắt tỉa

Cây ngũ gia bì rất ít khi gặp sâu bệnh, do đó, việc chăm sóc cho cây khá đơn giản. Nhưng để cây đẹp, bạn nên cắt tỉa những lá vàng, những lá mọc lung tung. Nếu trồng ngoài đất bạn cần làm sạch cỏ, cắt gọn những cành thấp. Ngoài ra, bạn có thể dùng dụng cụ uốn để tạo dáng cho cây.

Nhân giống

Cây ngũ gia bì có thể dễ dàng nhân giống bằng cách giâm cành. Cành được chọn làm giống có vỏ màu nâu ( cành già), sau đó bỏ bớt lá rồi ngâm vào dung dịch kích thích sinh trưởng tầm 20-30 phút. Tiếp đó, bạn đưa cành đã ngâm trồng vào chậu đất đã chuẩn bị. Sau 15-20 ngày cây sẽ bén rễ và phát triển. Lưu ý, chậu giâm cành cần được để nơi mát mẻ và bổ sung nước đủ cho cây.

Trên đây mình đã giới thiệu đến các bạn cây ngũ gia bì. Chúc bạn thành công với những chậu cây xinh xắn nhé!

Không có nhận xét nào

Được tạo bởi Blogger.